Het Vertrouwensloket Welzijn Landbouwhuisdieren ontving in 2025 in totaal 67 meldingen en 55 adviesvragen over verminderde dierzorg. Dat is een daling ten opzichte van voorgaande jaren. De meldingen hadden in 2025 relatief vaker betrekking op rundveebedrijven.
Hoewel het aantal meldingen lager ligt, is er geen sprake van afnemende problematiek. Factoren zoals een relatief goede melkprijs in 2025 kunnen problemen tijdelijk hebben gemaskeerd. Begin 2026 is al een stijging van meldingen zichtbaar, wat wijst op blijvende kwetsbaarheid.
Problemen rond I&R
Opvallend was dat in 2025 bij meerdere gevallen problemen rond identificatie en registratie (I&R) aan het licht kwamen. Vaak blijken schrijnende persoonlijke en complexe bedrijfsmatige omstandigheden daaraan ten grondslag te liggen, waardoor veehouders langdurig achterlopen met hun administratie.
Risicovolle keuzes
Daarnaast worden onder financiële druk keuzes gemaakt met grote risico’s, zoals het verkopen van fosfaatrechten terwijl de melkveehouders nog wel melk leverden, veelal in Duitsland. Sowieso ziet het Vertrouwensloket steeds vaker bedrijven die kiezen voor melklevering in het buitenland als uitweg voor hun problemen. Het aantal erfbetreders en controleurs op het bedrijf neemt dan flink af en dat kan leiden tot een grotere kans dat problemen later worden gesignaleerd.
Ook zag het Vertrouwensloket dat rundveebedrijven hebben ingetekend voor beëindigingsregelingen zonder daadwerkelijke intentie om te stoppen. Deze bedrijven proberen op deze manier snel aan grote sommen geld te komen om andere financiële gaten te dichten.
Impact van externe factoren
De gevolgen van de blauwtonguitbraak in 2024 werkten begin 2025 nog door op veel rundveebedrijven, zowel financieel als in diergezondheid. De derving van melkgeldinkomsten was substantieel en verergerde een toch al slechte financiële positie. Verder had het verlies aan derogatie zichtbare effecten op de mestvoorraden op bedrijven, met name overvolle mestputten en daardoor vuile huisvesting.
Minder zicht
Een andere zorgwekkende ontwikkeling die het Vertrouwensloket signaleert, is dat op sommige bedrijven geen structurele samenwerking meer bestaat met een dierenarts, terwijl dat vanuit wetgeving en kwaliteitssystemen verplicht is. Financiële achterstanden en problemen in de persoonlijke omgang vormen voor dierenartsenpraktijken aanleiding om de dienstverlening te beëindigen. Ook andere praktijken starten in zulke gevallen uit solidariteit geen samenwerking op. Dit vormt een risico voor de beschikbaarheid van acute diergeneeskundige zorg.
Vroegsignalering als sleutel
Voorzitter Dirk Bruins: “Al 25 jaar vervult het Vertrouwensloket een unieke rol. Als onafhankelijk, discreet en niet-handhavend loket signaleren wij vroegtijdig wanneer situaties dreigen vast te lopen. We zijn er voor de gezondheid van het vee en doen dat door hulpverlening aan de boer. Door in een vroeg stadium in gesprek te gaan, kan escalatie vaak worden voorkomen. Daarmee beperken we niet alleen mens- en dierenleed en imagoschade voor de sector, maar ook de kans op ingrijpende maatregelen zoals bestuursdwang of kostbare handhavingstrajecten.”
Het Vertrouwensloket benadrukt dat de problematiek zich niet beperkt tot een specifieke groep veehouders. De praktijk laat een breed beeld zien: van problemen op het gebied van financiën, familieomstandigheden, gezondheid en verslaving, tot prachtige bedrijven waar het werk sluipenderwijs achteropraakt en een boer de grip verliest. Wanneer problemen zich stapelen, dan werkt dit vrijwel altijd door naar het bedrijf en het welzijn van het vee.
